Factcheck: Negen onjuiste of misleidende mythes over olie en gas in de Noordzee. #3

We worden geconfronteerd met stijgende olieprijzen en hogere kosten voor meststoffen, voedsel en andere grondstoffen. De roekeloze acties van Trump in Iran brengen de wereldeconomie op de rand van een economische crisis. Velen grijpen deze kans aan om nieuwe olie- en gasvelden te gaan exploreren. Dit artikel van Carbon Brief ontkracht de mythes rond boringen in de Noordzee.

Dit artikel verscheen eerder op 25 maart 2026 in Carbon Brief en is geschreven door Daisy Dunne, Josh Gabbatiss, Molly Lempriere en Simon Evans. Deze tekst is hier opnieuw gepubliceerd onder een CC-licentie. We publiceren het in vijf delen. Deel 1 vind je hier. Voor links naar de bronnen, zie de Engelse versie van dit artikel.


MISLEIDEND: ‘De kopstukken van de groene lobby zeggen dat we moeten boren’

Talrijke media hebben aandacht besteed aan positieve opmerkingen van wat de Daily Telegraph ‘de voorvechters van netto nul’ noemt, die het gebruik van olie en gas uit de Noordzee steunen. In de Daily Telegraph schreef schaduwminister van Energie Claire Coutinho:

“Van de windlobbyisten bij RenewableUK tot de voorzitter van Great British Energy (Milibands propaganda-organisatie voor ‘schone energie’), zeggen de kopstukken van de groene lobby dat we moeten boren. ”

Dit punt werd op vergelijkbare wijze naar voren gebracht in een hoofdartikel in The Sun, waarin stond dat “Greg Jackson, hoofd van Octopus Energy… en zelfs het hoofd van RenewableUK hebben opgeroepen om de reserves in de Noordzee met spoed te heropenen”. Deze opmerkingen hadden betrekking op een handvol specifieke interventies die in werkelijkheid veel genuanceerder waren dan simpelweg oproepen tot meer boren. Sommige van de zogenaamde “net-zero-kampioenen” hebben zelfs verduidelijkt dat ze helemaal niet om nieuwe vergunningen vragen.

In de Daily Telegraph schreef Tara Singh, directeur van RenewableUK, dat “het volkomen verstandig is om de voortzetting van de binnenlandse olie- en gasproductie in de Noordzee te steunen”. Evenzo schreef Jackson in de Daily Telegraph dat “we moeten gebruiken wat er in de Noordzee beschikbaar is”.

De Daily Telegraph publiceerde nieuwsberichten bij beide artikelen met de koppen “topman windindustrie dringt er bij Miliband op aan om boringen in de Noordzee te hervatten” en “Miliband moet de Noordzee heropenen, zegt Octopus-baas”.

Op LinkedIn zette Juergen Maier, voorzitter van Great British Energy, het staatsbedrijf voor schone energie, verschillende argumenten uiteen ten gunste van meer productie in de Noordzee. Deze omvatten het afremmen van het banenverlies in de regio, de lagere koolstofintensiteit van Noordzee-olie en -gas in vergelijking met import, en extra productie ter ondersteuning van de belastinginkomsten. Zijn opmerkingen werden opgepikt door de Financial Times en de Daily Telegraph, waarbij de laatste opmerkte dat de opmerkingen van “Milibands tsaar voor schone energie” “voor opgetrokken wenkbrauwen zullen zorgen”.

Singh, Jackson en Maier pleitten echter niet voor nieuwe olie- en gasvergunningen – en ze benadrukten dat olie en gas uit de Noordzee de energierekeningen niet zullen verlagen. In feite is hun standpunt vergelijkbaar met dat van de Britse regering, die vindt dat binnenlandse fossiele brandstoffen ook in de toekomst een “belangrijke en waardevolle rol” zullen spelen.

Singh schreef: “Als we de belangrijke rol van het VK op het gebied van gas serieus nemen, moeten we ook eerlijk zijn over de beperkingen ervan. De Noordzee is een volgroeid bekken, geen onbeperkte nationale rijkdom.” Ze voegde eraan toe dat politici niet moeten suggereren dat meer binnenlandse boringen de energierekeningen zouden verlagen, want “dat zal niet gebeuren”. In plaats daarvan schreef ze dat nieuwe hernieuwbare energieopwekking “meer waar voor het geld” biedt voor consumenten, zowel wanneer de gasprijzen normaal zijn als op “crisisniveaus”. (Zie: ONWAAR: “Het heropenen van de Noordzee zou de rekeningen verlagen.”)

In een toelichting op haar artikel op Twitter verduidelijkte Singh: “Wij vertegenwoordigen de [olie- en gas]sector niet en pleiten niet voor of tegen nieuwe vergunningen”, en voegde eraan toe:

“Voordat iemand te enthousiast wordt: ik pleit voor een gedepolitiseerd gesprek over energie in het Verenigd Koninkrijk – niet voor een herziening van het beleid ten gunste van olie en gas.”

Tara Singh op X

In zijn commentaar voor de Daily Telegraph voegde Jackson toe:

“We houden onszelf voor de gek als we denken dat dit een wondermiddel is – het is twintig jaar geleden dat de Noordzee aan al onze behoeften kon voldoen – we hebben de meest overvloedige reserves uitgeput en de rest zal minder productief en duurder zijn. Maar het is logisch om te gebruiken wat we hebben zolang we zo afhankelijk zijn van gas.”

Zijn artikel, getiteld “Mijn plan om de Britse energievoorziening veilig te stellen”, noemde de Noordzee slechts kort en benadrukte het belang van “het verminderen van onze afhankelijkheid van gas”. Hij zette vervolgens andere mogelijke stappen uiteen om de energiezekerheid te vergroten en de rekeningen te verlagen, waaronder het efficiënt bouwen van kerncentrales, het terugdringen van energieverspilling, het hervormen van de elektriciteitsmarkt, het uitrollen van binnenlandse hernieuwbare energieopwekking en het doorbreken van de koppeling tussen gas en elektriciteit die “wereldwijde chaos onze prijzen laat dicteren”.

In een vervolginterview met Jackson in The Independent, waarin deze alternatieven werden benadrukt, voegde hij eraan toe dat het VK zichzelf “voor de gek houdt” als het denkt dat het “voldoende uit de Noordzee kan halen in een markt waar de prijs internationaal wordt bepaald”.

Van zijn kant verduidelijkte Maier op LinkedIn dat hij voorstander was van een “gecontroleerde energietransitie” waarbij gebruik wordt gemaakt van alle beschikbare energiebronnen, maar voegde eraan toe dat dit inhoudt dat “het einddoel grotendeels uit hernieuwbare energieopwekking bestaat”. Hij verwierp ook expliciet het idee dat meer olie en gas uit de Noordzee de rekeningen zou verlagen, en merkte op: “Dat is niet zo; de energiekosten stijgen op dit moment juist vanwege fossiele brandstoffen.” Ook dit sluit aan bij het standpunt van ministers.

Maier reageerde vervolgens ook op de berichtgeving in de media over zijn oorspronkelijke opmerkingen en schreef in een vervolgbericht op LinkedIn dat de bewering dat hij druk uitoefende op Miliband over boringen in de Noordzee “onjuist” was en dat hij “het standpunt van de regering volledig ondersteunt”. Hij voegde hieraan toe:

“Ik zie dit als consistent met een ‘alle energie’-benadering van de transitie. Dat het einddoel hernieuwbare energie is en dat we bedrijven in de toeleveringsketen voldoende tijd moeten geven om de transitie te maken. Ik heb dit hier al talloze keren gezegd in vele toespraken en berichten.”


ONWAAR: ‘Het VK is het enige land ter wereld dat nieuwe olie- en gasvergunningen verbiedt’

Op LinkedIn beweerde de conservatieve politica en schaduwminister van Energie Claire Coutinho dat “het VK het enige land ter wereld is dat nieuwe olie- en gasvergunningen verbiedt”.

Haar opmerking was een reactie op een bericht over Denemarken, dat in 2020 een baanbrekend besluit nam om te stoppen met het verlenen van nieuwe olie- en gasvergunningen en alle winning van fossiele brandstoffen tegen 2050 te beëindigen.

In het bericht werd opgemerkt dat Denemarken nu overweegt “een of meer productievergunningen te verlengen” in de Deense Noordzee, als reactie op de energiecrisis.

Zoals Coutinho ongetwijfeld weet, is dit echter niet hetzelfde als het verlenen van nieuwe vergunningen – en is het meer vergelijkbaar met het besluit van Labour om in 2025 wat extra “tieback”-boringen op bestaande velden toe te staan.

Denemarken en het VK zijn niet de enige landen die een einde maken aan nieuwe olie- en gasvergunningen. Andere landen die dit doen zijn onder meer Ierland, Frankrijk, Portugal en Colombia.

Er bestaat zelfs een internationale coalitie van landen die hebben toegezegd een einde te maken aan nieuwe olie- en gasproductie, bekend als de Beyond Oil and Gas Alliance (BOGA).

Deze groep helpt bij het organiseren van de eerste bijeenkomst van landen die onmiddellijk actie willen ondernemen om fossiele brandstoffen uit te faseren, die in april plaatsvindt in Santa Marta, Colombia. Naar verwachting zullen ongeveer 40 tot 80 landen aanwezig zijn.

Carbon Brief heeft vernomen dat het Verenigd Koninkrijk met een hoge vertegenwoordiger op de conferentie aanwezig zal zijn.

Hoewel het Verenigd Koninkrijk zijn steun voor BOGA heeft uitgesproken, is het momenteel geen lid. Een hoge ambtenaar vertelde Carbon Brief ooit dat dit komt doordat het Verenigd Koninkrijk momenteel niet voldoet aan de vereiste einddatum voor het stopzetten van alle productie van fossiele brandstoffen.