Er is nog maar weinig tijd om te voorkomen dat de opwarming van de Aarde door de uitstoot van broeikasgassen boven de 1,5 °C (vergeleken met de pre-industriële periode) uitkomt. Of anders uitgedrukt, de hoeveelheid broeikasgassen die we nog kunnen uitstoten – de koolstofreserve – is bijna op.
Intussen ontmantelt in de Verenigde Staten president Donald Trump in een hoog tempo vrijwel alle maatregelen die betrekking hebben op de bestrijding van klimaatverandering. De plannen van Europa, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland blijken ontoereikend. Bovendien nemen oliebedrijven afstand van hun eerdere groene stoezeggingen. Ook in Nederland worden de klimaatambities teruggedraaid.
Het verbranden van fossiele brandstoffen om energie en warmte op te wekken heeft de ontwikkeling en bloei van de samenleving mogelijk gemaakt, maar nu zien we de onbedoelde gevolgen. De kooldioxide die aan de atmosfeer is toegevoegd, zorgt ervoor dat de temperatuur wereldwijd stijgt, waardoor ijskappen afsmelten, de zeespiegel stijgt, oceaanstromingen veranderen, hittegolven heter worden en stortregens heviger — om maar een paar gevolgen te noemen.
De daaruit voortvloeiende grootschalige ontwrichting van de maatschappij en het toenemende menselijk leed worden steeds zichtbaarder. Bovendien vergroot klimaatverandering bestaande ongelijkheden in de wereld.
Inmiddels (eind 2025) wordt het steeds onwaarschijnlijker dat de opwarming beperkt blijft tot 1,5 of zelfs 2 °C boven het pre-Industriële niveau, het doel van het Akkoord van Parijs. Niet omdat het technisch onhaalbaar is, maar omdat het klimaatbeleid en de maatregelen simpelweg te traag worden uitgevoerd. Hoewel duurzame ontwikkelingen snel gaan, wordt het gebruik van fossiele brandstoffen niet snel genoeg teruggedrongen. De wereldgemiddelde temperatuur is gestegen tot 1,3 °C boven die van 1850 — in Europa 2,4-2,5 °C en het Noordpoolgebied zelfs 3,3 °C — volgens een overzicht van het Europese observatorium Copernicus.
Daar komt bij dat de werkelijkheid de wetenschappelijke projecties soms zelfs inhaalt. Bepaalde ontwikkelingen die de meeste klimaatmodellen pas in de toekomst hadden verwacht, zien we nu al, zoals gevaarlijk hoge temperaturen van extreme hittegolven.
Een rapport van een grote groep medische wetenschappers roept in toptijdschrift The Lancet op: “Ongekende opwarming vraagt om ongekende actie.”
Tot het moment dat we de wereldwijde uitstoot van koolstofdioxide terugbrengen tot “netto nul” zal de planeet blijven opwarmen, en dat zal een negatieve invloed hebben op veel van het leven op Aarde. De komende generaties zullen nog lang de negatieve gevolgen van leven in een warmer klimaat ervaren. De keuzes die we nu maken, hebben een grote invloed op de toekomst.
Deze video vat het goed samen.
Tekst van de video:
De uitstoot van fossiele brandstoffen heeft een recordhoogte bereikt en het is duidelijk dat we niet genoeg doen om de klimaatcrisis aan te pakken.
De huidige verplichtingen worden niet nagekomen en de beloften die zijn gedaan in het kader van de Overeenkomst van Parijs van 2015 zijn niet ambitieus genoeg om de wereldwijde temperatuurstijging onder de 1,5°C te houden.
Een recent rapport van de V.N. zegt… Als we doorgaan met hetzelfde beleid, zal de wereld in 2100 met drie graden zijn opgewarmd, wat verschrikkelijke gevolgen zal hebben over de hele wereld. Sinds 1990 hebben de grootste vervuilers de klimaatcrisis aangewakkerd.
Maar hoewel deze landen doelen hebben gesteld om hun uitstoot te verminderen en netto nul te worden via hun NDC’s, zijn er grote hiaten. Om hun netto nul doelen te bereiken, moeten de vier grootste vervuilers snel en permanent stoppen met het gebruik van koolstof. De tijd dringt.
Met het huidige emissietempo missen we de doelstelling van 1,5e graad waarschijnlijk al over zes jaar.
Nieuwe NDC’s voor 2025 zijn onze laatste kans om de uitstoot aanzienlijk te verminderen.
Regeringen, financiers en beleidsmakers moeten ambitieuzer zijn en samenwerken om ongekende, grootschalige oplossingen te implementeren om netto nul te bereiken en onze planeet te beschermen voor toekomstige generaties.
De rest van de pagina Extreme Urgentie kun je op de Klimaatwiki lezen.