Welk lijden zal de mensheid voorkomen tijdens COP30?

Dit is een bewerking van een post op de site Covering Climate Now.

“Met elke tiende graad opwarming neemt het menselijk lijden toe.” Dat zei de bekende klimaatwetenschapper Katharine Hayhoe in een panel van deskundigen georganiseerd door Covering Climate Now en Sammy Roth van de nieuwsbrief Climate-Colored Goggles. Aanleiding was een memo van Bill Gates dat veel aandacht heeft getrokken. Daarin leek de oprichter van Microsoft de ernst en urgentie van de klimaatcrisis te bagatelliseren.

Gates zei dat klimaatverandering “niet zal leiden tot de ondergang van de mensheid”. Hayhoe is het daarmee eens, maar zegt dat het een afleidingsmanoeuvre is. Wetenschappers zeggen helemaal niet dat klimaatverandering zal leiden tot de uitsterving van de mensheid. Ze zegt dat de toekomst van de mensheid in het licht van de klimaatcrisis geen simpele ja-nee-vraag is, maar meer een kwestie van schaal: hoeveel leed zal de mensheid ondergaan als gevolg van klimaatverandering? En hoeveel leed kunnen we voorkomen?

Dit zijn de vragen die centraal zullen staan tijdens COP30, de VN-klimaattop die aanstaande 10 november van start gaat in Belém, Brazilië. Vorige week nog zei VN-secretaris-generaal António Guterres tegen The Guardian en het in het Amazonegebied gevestigde medium Sumaúma dat we er niet in geslaagd zijn om de opwarming te beperken tot 1,5 graad Celsius, het doel dat wereldleiders in het Akkoord van Parijs van 2015 zijn overeengekomen. De gemiddelde temperatuur op aarde is nog niet zo ver gestegen – vandaag zitten we op ongeveer 1,3 graden opwarming – maar Guterres zei dat het bereiken van de drempel van 1,5 graad Celsius zo goed als zeker is, omdat landen niet genoeg doen om de CO2-uitstoot te verminderen. Hij zei dat de gevolgen “verwoestend” zouden zijn, vooral voor de meest kwetsbare gemeenschappen ter wereld.

Armoede?

Maar in zijn memo zei Gates dat wetenschappers en voorstanders zich te veel richten op klimaatverandering. Hij zei dat armoede en ziekte een grotere bedreiging vormen voor het leven van mensen. Hayhoe en de andere panelleden gingen in de aanval tegen Gates. Door te zeggen dat deze problemen en klimaatverandering los van elkaar staan, creëer je alleen maar een valse tweedeling, zeiden ze. Het punt is dat klimaatverandering zaken als armoede en honger verergert, en zonder klimaatverandering aan te pakken, zal het erg moeilijk worden om deze problemen op te lossen. Naarmate het klimaat blijft veranderen, “hebben we het over enorm leed”, zegt Hayhoe. “Dit omvat het verlies van mensenlevens, maar ook van bestaansmiddelen, huizen en meer. En dat leed neemt steeds verder toe.”

Wat gaan de leiders in Belém dan doen om de temperatuurstijging tegen te gaan en daarmee het leven voor ons gemakkelijker te maken? Guterres heeft beloofd de natuur te beschermen, wat erg belangrijk is, vooral omdat de Amazone het decor zal vormen voor de COP van dit jaar. Hij is ook van plan de strijd aan te gaan met fossiele-brandstofbedrijven die alleen maar uit zijn op winst. Journalisten in Belém en over de hele wereld zullen in de gaten houden of landen zijn voorbeeld zullen volgen.