Met de vakantie voor de deur komt de vraag op: gaan we vliegen? Voor de meeste klimaatactivisten een no-brainer maar die vraag krijgen we nog wel eens van familie of vrienden. Dan zegt iemand bijvoorbeeld dat je beter naar Barcelona kan vliegen dan met de auto reizen. Dit zegt de Klimaatwiki hierover. (Zie ook de pagina Desinformatie debunken en ‘prebunken’).
Is vliegen naar Barcelona beter voor het klimaat dan met de auto reizen?
Vliegen is de meest vervuilende manier van vervoer. De bewering dat vliegen beter is dan met de auto reizen komt meestal voort uit een vergelijking van de uitstoot per persoon bij een lange reis. Een vol of zuinig passagiersvliegtuig kan minder CO₂ per passagier uitstoten dan iemand die alleen in een gemiddelde auto over hetzelfde traject rijdt. Maar dat resultaat geldt niet altijd –– het hangt sterk af van de afstand, de bezettingsgraad, de brandstofefficiëntie van het voertuig en of het om een korte of lange vlucht gaat. 1
De wetenschap zegt
Vliegen is bijna altijd de meest vervuilende vorm van vervoer — zowel wat CO₂-uitstoot betreft als uitstoot van andere schadelijke stoffen — met de grootste impact op het klimaat. Reizen met de trein is verreweg het beste voor het klimaat –– ook beter dan reizen met een auto.
Klimaatmythe
Je kunt beter naar Barcelona vliegen dan met de auto gaan want dan stoot je minder CO2 uit. Dit soort beweringen wordt soms gedaan in de media.
Meer feiten en uitleg
De site Our World in Data 2 geeft een overzicht van de koolstofuitstoot per kilometer reizen. Daaruit komen vliegen en autorijden als verreweg het meest vervuilend naar voren.
De trein is een bijzonder CO₂-arme manier van reizen. Als je voor middellange afstanden de trein neemt in plaats van de auto, zou dat de uitstoot met zo’n 80% verminderen. Als je de trein neemt in plaats van een binnenlandse vlucht, zou dat je uitstoot met zo’n 86% verminderen.
De gegevens zijn afkomstig van een Brits overheidsrapport. 4 Ze komen goed overeen met cijfers die andere bronnen geven, zoals Terrapass, 5 de Carbon Savings Tool van de Universiteit van Manchester 6 of de Carbon Emissions Calculator van de ICAO. 7
De uitstoot van vliegreizen wordt vaak gemeten per passagierskilometer, niet per voertuig. Omdat een vliegtuig veel mensen vervoert, wordt de uitstoot verdeeld over meer passagiers, waardoor een vlucht op sommige lange routes gunstiger lijkt dan een autorit in je eentje. Een bron noemt bijvoorbeeld een retourvlucht van New York naar Los Angeles, waarbij de uitstoot per passagier lager is dan wanneer je alleen in een gemiddelde auto rijdt. 5
Waar het niet meer klopt
Voor korte ritten is autorijden vaak beter, vooral als er meer dan één persoon in de auto zit. In de samenvatting van de BBC 8 wordt opgemerkt dat benzine- of dieselauto’s in veel gevallen beter presteren dan vliegen, en dat het toevoegen van slechts één extra passagier de balans kan doen doorslaan in het voordeel van autorijden. Elektrische auto’s, treinen en bussen kunnen de vergelijking nog verder veranderen.
Mensen horen vaak een vereenvoudigde versie van een meer specifieke uitspraak: “Vliegen kan minder uitstoot veroorzaken dan alleen rijden tijdens sommige lange ritten in een relatief inefficiënte auto.” Dat wordt afgekort tot “vliegen is beter voor het klimaat dan autorijden”, wat misleidend is omdat het geen rekening houdt met het aantal inzittenden en de lengte van de route. Een nauwkeuriger regel is dat alleen rijden in een benzineauto soms slechter is, maar samen rijden of efficiënt rijden vaak beter.
Koolstofcompensatie
Sommige vliegmaatschappijen bieden CO₂-compensatie aan voor hun vluchten. Je betaalt dan een extra bedrag, dat wordt besteed aan projecten die CO₂-uitstoot vastleggen, door bijvoorbeeld bomen te planten. Uiteindelijk is dit geen oplossing voor het klimaatprobleem: daarvoor moet de CO₂-uitstoot omlaag — en de bewezen meest effectieve maatregel daarvoor is stoppen met het verbranden van fossiele brandstoffen. CO₂-compensatie verlaagt de CO₂-uitstoot niet. Lees meer over CO₂-compensatie.
Berekening
Om vliegen naar Barcelona te vergelijken met reizen per auto gebruiken we de gegevens van Our World in Data. De afstand rechtstreeks (vliegen) is 1200 km en over de weg 1500 km.
Een enkele reis vliegen produceert 1200 x 151 = 181.200 g = 181 kg CO₂ per passagier. Alleen reizen in een benzineauto produceert 1500 x 170 = 255.000 g = 255 kg CO₂ per passagier. Met zijn tweeën reizen in de auto produceert 127,5 kg CO₂ per passagier en is daarmee dan al minder schadelijk dan vliegen. Elektrisch rijden, trein en bus komen daar nog ver onder.
Verschillende emissiecalculators leveren vergelijkbare resultaten. 1 6 7 De getallen verschillen — afhankelijk van de keuze van databronnen — maar de verhoudingen tussen de verschillende vormen van vervoer zijn ongeveer gelijk.
- Carbon Footprint of Driving vs. Flying: Best for the Earth? (2024, December 2). Terrapass. https://terrapass.com/blog/carbon-footprint-of-driving-vs-flying-whats-best-for-the-earth/[↩][↩]
- Ritchie, H. (2023). Which form of transport has the smallest carbon footprint? Our World in Data. https://ourworldindata.org/travel-carbon-footprint[↩]
- Ritchie, H. (2023). Which form of transport has the smallest carbon footprint? Our World in Data. https://ourworldindata.org/travel-carbon-footprint[↩]
- Greenhouse gas reporting: conversion factors 2022. (2022, September 20). https://www.gov.uk/government/publications/greenhouse-gas-reporting-conversion-factors-2022[↩]
- Carbon Footprint of Driving vs. Flying: Best for the Earth? (2024, December 2). Terrapass. https://terrapass.com/blog/carbon-footprint-of-driving-vs-flying-whats-best-for-the-earth/[↩][↩]
- Carbon Emissions Saving Tool. (n.d.). Retrieved 23 June 2026, from https://carbon.manchester.ac.uk/[↩][↩]
- ICAO Carbon Emissions Calculator. (n.d.). Retrieved 23 June 2026, from https://icec.icao.int/[↩][↩]
- Climate change: Should you fly, drive or take the train? (2019, August 23). https://www.bbc.com/news/science-environment-49349566[↩]