De eerste warme dagen van het jaar komen steeds eerder en worden ook steeds warmer. Dat is misschien prettig voor mensen die de kwakkelwinter zat zijn. Maar het is ook een gevolg van de klimaatverandering met alle ernstige gevolgen van dien.
Ook ik heb genoten van het mooie lenteweer deze dagen, want ik ga gewoon beter op zonlicht dan op de kachel of de warmtepomp. Maar laat de komst van de lente toch vooral een aanleiding zijn om met hernieuwde energie in beweging te komen tegen de onwetendheid.
Op bladzijde drie van mijn krant op deze mooie dag stond ook het bericht dat de klimaatverandering nu zo hard gaat dat de eerste warme dag meetbaar eerder komt en de laatste steeds later. In honderd jaar tijd steeg het aantal warme dagen in Nederland van 60 à 70 naar meer dan honderd. Vorig jaar zelfs 112. Volgens Peter Siegmund, al bijna veertig jaar klimaatexpert bij het KNMI, hebben we inmiddels in het voorjaar het weer dat je vroeger in Nice of Bordeaux had.
Ik ben blij dat de berichtgeving zich niet beperkt tot een mooie foto van een zonaanbidder op het strand en een beschrijving van het mooie weer. Gelukkig besteedt de krant ook enkele zinnen aan de bezorgdheid van wetenschappers over de stijging van de zeespiegel en aan mensen voor wie de klimaatschade nu al veel ernstigere gevolgen heeft.
Actie
Met de lente en het warmere weer wordt ook het demonstreren voor mij weer iets aantrekkelijker. Ik stond vorige week bij een actie buiten de Aula van de TUDelft waar ik soms college geef. Het waaide hard en ik vond het stervenskoud. Ik geef het onmiddellijk toe, mij is het dan al snel te koud om daar lang te staan. In de Aula de bedrijvenmarkt, met helaas nog steeds een keur aan fossiele bedrijven die er van de TU Delft gewoon hun banen mogen aanprijzen, alsof het allemaal niet zo urgent is. Maar als ik college sta te geven kijk ik in de gezichten van twintigjarigen. Die weten echt wel wat er aan de hand is. Dat zijn wetenschappers. Die weten dat je CO2 niet kan wegtoveren. Ik kijk dan in de ogen van mensen die terecht bang zijn voor hun toekomst.
Mijn hoop voor het komende actieseizoen is dat we hard en duidelijk gehoord zullen worden als we ons vaker en op meer plaatsen uitspreken. Laten we, nu de zon ons weer uit onze winterslaap heeft gehaald, samen vormgeven aan onze academische plicht om in actie te komen nu we de wereld zo bedreigd zien door rampen en onrechtvaardigheid. De universiteiten durven die rol nog niet te pakken. Mijn hoop is dat juist wanneer het ons helder is dat de politiek en de media hun rol onvoldoende pakken, we de universiteiten er wel toe kunnen brengen zich krachtig uit te spreken.
We zullen daar behalve onze bestuurders ook de media voor nodig hebben en zowel de media als de politiek op moeten gaan zoeken. Dat kost veel tijd en inspanning merk ik, maar ik voel me gesterkt en gemotiveerd door de mensen bij Scientist Rebellion. Ik heb sinds ik mij heb aangemeld veel medestanders ontmoet tijdens acties en ik leer veel van andere SR leden door de artikelen die ze rondsturen in onze signal groepen en nog meer door de gesprekken die we daar voeren.
Door onze gezamenlijke inzet bereiken we niet alleen het publiek dat nu bang, dom en klein gehouden wordt door de Jack van Gelders van deze wereld (de talkshowtafelman van ‘ze zouden er met een tank overheen moeten rijden’) en door politici die nu nauwelijks weersproken worden als ze de klimaatverandering bagatelliseren zoals Caroline van der Plas met haar stelling ‘klimaatverandering is nou eenmaal van alle tijden’.
Daarmee zal ook veranderen hoe de media de klimaatboodschap verpakt en hoe er naar bedrieglijke politici gekeken wordt. Ik hoop op een sneeuwbaleffect, maar omdat het lente wordt zeg ik ‘de zon gaat weer schijnen’, hopelijk ook op de gezichten van mijn studenten.
Tjerk Oosterkamp (1972) is hoogleraar experimentele natuurkunde aan de Universiteit Leiden. Zijn focus is op experimenten bij extreem lage temperaturen om de quantum mechanica en de zwaartekracht beter te begrijpen. Vanwege de ernst van de klimaatsituatie kiest hij voor actie. Tjerk is getrouwd, heeft vier kinderen en een kleinzoon.