Kabinet‑Jetten wil, net als eerdere coalities, inzetten op kernenergie, maar die is controversieel en onduurzaam. Uranium is eindig, dure centrales hebben staatsgaranties nodig. Ze hebben lage emissies maar langetermijn-kernafvalopslag is een probleem. Met een bouwtijd van 15‑20‑jaar kunnen ze niet snel genoeg bijdragen aan decarbonisatie. Zonne‑ en windenergie kunnen dat binnen maanden.
Arjen Markus
Met het nieuwe kabinet onder leiding van Rob Jetten krijgen we de derde coalitie op rij die wil inzetten op kernenergie als belangrijke energiebron. Het vermogen van de twee voorziene centrales is ruim vier keer “Borssele” ofwel 2 to 2,5 GW. 1 Ter vergelijking: het regeerakkoord voorziet ook in het stimuleren van de bouw van winparken op zee met een gezamenlijk vermogen van 40 GW (pagina 24, “Op koers voor het klimaat en groene groei”). Voor de bouw van die kerncentrales, de taak van de Nucleaire Energie Organisatie Nederland (NEO NL), wordt 20 tot 30 miljard euro uitgetrokken. Verwachte opleverdatum: niet voor de tweede helft van de dertiger jaren van deze eeuw.
Omdat de bouw van zo’n centrale een gigantische investering vergt (zie boven) en er altijd veel meer geld in moet dan eerst begroot, is geen enkel bedrijf ter wereld bereid om dit te bekostigen. In plaats daarvan moet de overheid, lees: de belastingbetaler, het geld fourneren. Het nieuwe kabinet wil overschrijdingen van de planning en het budget voorkomen, maar kerncentrales hebben wat dat aangaat een reputatie hoog te houden: de bouw loopt altijd jarenlange vertraging op en de kosten vermenigvuldigen zich zoals bij weinig andere complexe bouwprojecten. Lees maar eens de geschiedenis van Hinkley Point C. 2
Kernenergie als schone bron?
Er wordt ons dan vaak voorgeschoteld dat kernenergie schoon is (wel, de brandstof moet ergens vandaan komen, Kazachstan bijvoorbeeld), veilig (zeker, maar als er een ongeluk gebeurt zijn de gevolgen groot), en betrouwbaar. Wat dat laatste betreft: kernenergie zou een veilige terugvaloptie zijn als wind en zon er even niet zijn. Dat is nog maar de vraag. Ten eerste zijn kerncentrales niet flexibel. Ze moeten op maximumvermogen blijven draaien, omdat ze anders niet rendabel zijn. Ten tweede vallen ze geregeld uit vanwege onderhoud of mankementen. Ten derde vervullen deze nieuwe centrales hooguit 15% van de (huidige) energiebehoefte.
Bedenk dan ook dat toekomstige generaties zorg moeten dragen voor de afbouw van de centrales zonder dat ze “profijt” hebben gehad van de geleverde energie en er nog alijd geen oplossing is voor het afval.
Wat zegt de Klimaatwiki over kernenergie? Kernenergie: Niet duurzaam.
Verdere bezwaren
We kunnen nog doorgaan:
- De prijs van de energie die wordt geleverd door kerncentrales is onduidelijk, maar vele studies laten zien dat die energie alleen maar duurder wordt, terwijl de energie opgewekt via wind en zon alleen maar goedkoper wordt.
- Het ruimtebeslag van zo’n centrale is wellicht kleiner dan voor een zonnepark met vergelijkbaar vermogen, maar het is ook niet heel klein en tijdens de jaren durende aanleg is er veel meer ruimte nodig. Zie Hinkley Point C. De documentaire van de NOS is ook veelzeggend.
- Er wordt ook druk gespeculeerd over de ontwikkeling van kleine modulaire reactoren of SMRs. Tja, het woord “ontwikkeling” zegt het al: die dingen bestaan nog niet, hoewel er geruchten zijn dat er experimentele modellen zijn in Rusland en China.
- Het voornaamste effect van de hele exercitie is dat echte beslissingen over werkelijk duurzame oplossingen (waar moeten de windparken en zonneparken komen? hoe lossen we de netcongestie op? inzetten op batterijen om de fluctuaties op te vangen?) uitgesteld worden en het geld wordt uitgegeven aan de verkeerde zaken.
Conclusie: Kernenergie? Nee, bedankt!