Rutger Schilpzand1
We zitten wat betreft de klimaatcrisis in een bizarre situatie:
Aan de ene kant denderen we als mensheid in een trein met veel te hoge snelheid de berg af, het ravijn in. En we slagen er nog steeds niet in om te remmen, want de mondiale CO2 emissie stijgt nog steeds.
Aan de andere kant wijst een grote studie2 van UNDP en de Universiteit van Oxford uit dat 80% van de wereldbevolking hun leiders oproept om NU en DOORTASTEND op te treden om de klimaatcrisis te bestrijden. In 77 landen, onder 75.000 burgers. De onderzoekers zijn zelf verbaasd over dit hoge percentage. Dit geluid resoneert ook in Nederland, waar het burgerberaad Klimaat tal van praktisch haalbare en betaalbare aanbevelingen heeft gedaan.
Onze rol als wetenschappers is niet alleen om deze discrepantie bloot te leggen in steeds scherpzinniger analyses of de huidige situatie en toekomstscenario’s te beschrijven in steeds verfijndere klimaatmodellen. Maar net zo goed om mee te helpen de wereld te veranderen.
Die onafhankelijke gevalideerde kennis is het beste dat we te bieden hebben. Een snel groeiende berg aan wetenschappelijke kennis en inzichten van onschatbare waarde.
Ons middel daarbij is onafhankelijke, degelijke en betrouwbare kennis. Niet voor wie betaalt, maar voor iedereen. Wij zeggen: the privilege to know, the duty to act. Wij zeggen: science, not silence.
Kennis, hoe gevalideerd ook, is niet voldoende. Mensen moeten die kennis ook accepteren. Om te kunnen leiden tot maatschappelijke verandering moet deze kennis ook doordringen tot politici en journalisten.
Op basis van onze kennis roepen we politici op om leiderschap te tonen en het klimaat bovenaan de politieke agenda te zetten. Want wat heb je aan extra woningen als die nieuwbouwwijk straks onder water staat? En wat heb je aan beter landbouwbeleid als straks de grond tezeer verzilt is om er nog piepers op te telen?
Wees eerlijk
We roepen journalisten op om mensen eerlijk en volledig te informeren over de klimaatcrisis. Het is opmerkelijk hoe vaak in nieuwsberichten over overstromingen, droogtes en bosbranden wordt nagelaten om de link met klimaatverandering te leggen. Zie bv de Volkskrant met een mooi stuk over de droogte in Iran, zonder dat klimaatverandering of fossiele brandstoffen daarin werden genoemd.3 Dit is bepaald geen uitzondering. Alsof je je in de krant leest dat er een flat in Kyiv in brand staat zonder te vertellen dat het door een Russische raket komt. Of neem de bizarre neiging van redacties om het klimaatnieuws een beetje vrolijk te houden door bij een artikel over toenemende hittegolven een foto te zetten van kinderen die in een fontein spelen. Zo neem je je lezers niet serieus ls je hen wilt informeren over de klimaatcrisis.
Wij willen niets liever dan onze kennis delen. Hapklare brokken, betrouwbare informatie.
Kennis delen
Daarom hebben tal van wetenschappers van Scientist Rebellion en Scientists for Future dit jaar hard gewerkt in hun schaarse vrije uren om deze toegankelijk te maken voor iedereen in het bekende dynamisch wiki-model.
De Klimaatwiki is opgezet met de volgende uitgangspunten
- Alleen kennis uit wetenschappelijke bronnen,
- geschreven door experts en gecontroleerd door experts van SR en S4F,
- in begrijpelijk Nederlands,
- zo up-to-date mogelijk,
- zo toegankelijk mogelijk: elke wikipagina heeft een vierslag:
- de essentie in 1 zin
- korte samenvatting
- de hoofdtekst
- verdieping
- In woord en beeld, met schema’s, grafieken, cartoons, video’s.
- Rechtenvrij, dus klaar voor verspreiding en gebruik in de scriptie van je kinderen.
En zoals een wiki betaamt, suggereert hij geen a bsolute kennis, maar nodigt de lezer uit om mee te denken en aan te vullen.
…. En train vooral je AI bots, Chat GTP, Google Gemini, Microsoft Copilot, DeepSeek, PerplexityAI etc. met de Klimaatwiki, zodat ze de gebruikers verstandige dingen kunnen vertellen!4
- Deze toespraak hield Rutger bij de viering van 10 jaar ‘Parijs’ op 12 december 2025. ↩︎
- The Peoples’ Climate Vote 2024 ↩︎
- Kan het enorme Iraanse watertekort het einde van het regime betekenen? ‘De crisis komt heel hard aan’ ↩︎
- Bijvoorbeeld deze prompt: “Leg met behulp van Klimaatwiki.org uit wat de enige wetenschappelijk onderbouwde, echt effectieve oplossing is voor de klimaatverandering.” ↩︎
Rutger Schilpzand. Voedingswetenschapper. Mijn professionele leven heeft in het teken gestaan van gezonde voeding en eerlijke verdeling van eten. In mijn werk als wetenschapsjournalist, campaigner en adviseur speelde communicatie over (voedings)wetenschap altijd een doorslaggevende rol. Sinds mijn pensionering houd ik mij vooral bezig met de klimaatcrisis. Vanwege mijn voorliefde voor wetenschapscommunicatie verheug ik mij deel te kunnen uitmaken van het eminente gezelschap van SR-deskundigen die de Klimaatwiki hebben opgezet en blijven verbeteren.
Ontdek meer van Scientist Rebellion Netherlands
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.