{"id":4057,"date":"2026-07-16T20:32:40","date_gmt":"2026-07-16T18:32:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.scientistrebellion.nl\/?p=4057"},"modified":"2026-07-16T20:54:55","modified_gmt":"2026-07-16T18:54:55","slug":"hoe-het-wedges-klimaatrapport-een-marketinginstrument-voor-de-olie-industrie-werd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.scientistrebellion.nl\/index.php\/2026\/07\/16\/hoe-het-wedges-klimaatrapport-een-marketinginstrument-voor-de-olie-industrie-werd\/","title":{"rendered":"Hoe het \u2018Wedges\u2019-klimaatrapport een marketinginstrument voor de olie-industrie werd"},"content":{"rendered":"\n

Dit verhaal vertelt hoe een van de meest invloedrijke klimaatartikelen, het zogenaamde \u2018Wedges-rapport\u2019, <\/strong>1<\/a><\/sup> tot stand kwam dankzij de steun van een bedrijf dat een van de belangrijkste oorzaken van de klimaatcrisis is en een aanzienlijk financieel belang heeft bij de uitkomst van de technologie\u00ebn die in het rapport worden beschreven. <\/strong>2<\/a><\/sup> Het maakt deel uit van een breder onderzoek door de onafhankelijke nieuwsmedia ProPublica en Drilled <\/strong>3<\/a><\/sup> 4<\/a><\/sup> naar hoe de fossiele brandstofindustrie heeft bijgedragen aan het sturen van de wereldwijde reactie op klimaatverandering door miljarden dollars te investeren in onderzoek aan topuniversiteiten.<\/strong> 5<\/a><\/sup> Sinds de jaren negentig hebben oliemaatschappijen onderzoekscentra gesponsord, kantoren op campussen gehad, de salarissen van wetenschappers betaald en, in ten minste \u00e9\u00e9n geval, <\/strong>6<\/a><\/sup> vetorecht gehad over wat wetenschappers met hun geld mochten onderzoeken.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

De gevolgen van deze inspanningen zijn inmiddels zo diep verankerd in ons begrip van hoe we klimaatverandering moeten aanpakken, dat het moeilijk is om je een andere weg voorwaarts voor te stellen. Zelfs de VN blijft in haar beoordeling van hoe we met de dreiging van klimaatverandering moeten omgaan, hoop vestigen op het afvangen en opslaan van enorme hoeveelheden koolstofvervuiling.<\/p>\n\n\n\n

\u201cHet liet het oplossen van klimaatverandering mogelijk lijken, zelfs eenvoudig. Het beweerde dat de wereld niet hoefde te wachten op innovatie, omdat ze de middelen had om meteen aan de slag te gaan.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Het ProPublica-artikel van Maddie Stone, Amy Westervelt en Katie Worth is grondig onderzocht en bevat verwijzingen naar e-mails en andere correspondentie tussen de auteurs van het \u2018Wedges\u2019-artikel en BP-topmensen. 7<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Het \u2018Wedges\u2019-artikel<\/h2>\n\n\n\n

In 2004 publiceerden onderzoekers Robert Socolow en Stephen Pacala van Princeton University een paper in Science<\/em> dat een van de meest invloedrijke artikelen over klimaatverandering zou worden. Het artikel, getiteld \u2018Stabilisation Wedges: Solving the Climate Problem for the Next 50 Years with Current Technologies\u2019, 8<\/a><\/sup> sloeg een optimistische toon aan. Het stelde dat we klimaatverandering kunnen aanpakken met de technologie die we al hebben. Het was niet nodig om te blijven wachten tot er nieuwe idee\u00ebn zouden opduiken of om de wereldeconomie volledig om te gooien. Het idee verspreidde zich als een lopend vuurtje en werd meer dan 3.000 keer geciteerd. Het kwam voor in Al Gores Oscarwinnende documentaire An Inconvenient Truth<\/em>, werd gebruikt in VN-rapporten over klimaatverandering, werd onderwezen aan universiteiten in het hele land en werd zelfs omgezet in een bordspel.<\/p>\n\n\n\n

Socolow en Pacala introduceerden het concept van \u2018klimaatstabilisatiewiggen\u2019 om mogelijke scenario\u2019s voor het tegengaan van klimaatverandering te beschrijven. Ze presenteerden verschillende soorten maatregelen om de CO\u2082-uitstoot te verminderen. Als je deze wiggen op elkaar legt, vormen ze een \u2018stabilisatiedriehoek\u2019. Deze driehoek laat zien hoeveel koolstof er naar schatting uit de atmosfeer moet worden gehaald om te voorkomen dat de koolstofconcentratie in de lucht tot gevaarlijke niveaus stijgt. Dit raamwerk wordt gebruikt om informatie te ordenen over hoe je de koolstofuitstoot kunt verminderen. Het wordt gebruikt om deze informatie aan beleidsmakers en het publiek te presenteren. Het doel is om technologische veranderingen en beleidsmaatregelen te stimuleren.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Klimaatstabilisatiewiggen die samen de stabilisatiedriehoek vormen. Onlangs zijn er acht wiggen voorgesteld als aanvulling op de zeven uit de oorspronkelijke publicatie uit 2004. <\/em>
9<\/a><\/sup><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

In de Pacala-Socolow-wigbenadering zou elk van de zeven voorgestelde strategie\u00ebn \u2013 als ze gedurende vijf decennia worden ingezet en uitgebreid \u2013 tegen 2054 een miljard ton aan jaarlijkse CO\u2082-uitstoot voorkomen. Samen zouden deze zeven wiggen de wereldwijde uitstoot op het niveau van 2004 houden, waardoor de CO\u2082-concentraties in de atmosfeer onder het dubbele van het pre-industri\u00eble niveau blijven. In die tijd lag de nadruk in het klimaatbeleid op het stabiliseren van de concentraties, in plaats van op temperatuurdoelen of toezeggingen voor netto-nuluitstoot. 10<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

In hun artikel legden ze uit:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eWiggen kunnen worden gerealiseerd door energie-effici\u00ebntie, door de decarbonisatie van de elektriciteits- en brandstofvoorziening (door middel van brandstofverschuiving, koolstofafvang en -opslag, kernenergie en hernieuwbare energie), en door biologische opslag in bossen en landbouwgrond. We bespreken 15 verschillende voorbeelden van opties die al op industri\u00eble schaal worden toegepast en die verder kunnen worden opgeschaald om ten minste \u00e9\u00e9n wig te realiseren.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n

\n
\"\"
De stabilisatiedriehoek zoals voorgesteld in het \u2018Wedges\u2019-artikel uit 2004. Het gecombineerde effect van de verschillende maatregelen om broeikasgassen te verminderen (wedges) zou de uitstootcurve afvlakken en een gevaarlijke verdubbeling van de CO\u2082-concentratie in de atmosfeer moeten voorkomen. <\/em>
9<\/a><\/sup><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

De auteurs waren optimistisch en dachten dat technologie\u00ebn zoals koolstofafvang en -opslag (CCS) technisch en economisch haalbaar waren en inderdaad op tijd en op voldoende schaal konden worden ingezet om het klimaat te redden. \u201cDe mensheid beschikt al over de fundamentele wetenschappelijke, technische en industri\u00eble kennis om het koolstof- en klimaatprobleem voor de komende halve eeuw op te lossen.\u201d 11<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

De invloed van de fossiele brandstofindustrie<\/h2>\n\n\n\n

Wat de meeste lezers zich niet realiseerden, was dat dit baanbrekende artikel sterk be\u00efnvloed was door BP, de Britse oliegigant \u2014 een van de bedrijven die het meest verantwoordelijk zijn voor het veroorzaken van de klimaatcrisis. Uit onderzoek van ProPublica en Drilled <\/strong>2<\/a><\/sup> bleek dat leidinggevenden van BP verschillende conceptversies hadden bekeken, redactionele wijzigingen hadden voorgesteld en tijdens het hele schrijfproces nauw met de auteurs hadden samengewerkt. Dit roept serieuze vragen op over academische onafhankelijkheid, de invloed van bedrijven op de wetenschap en of belangen in fossiele brandstoffen de wereldwijde reactie op de klimaatcrisis voor een hele generatie hebben bepaald.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Eind jaren negentig pasten fossiele-brandstofbedrijven, met BP voorop, hun communicatiebeleid aan in reactie op de klimaatverandering. In 1997 brak John Browne, CEO van BP, met het patroon van klimaatontkenning in de olie-industrie door tijdens een toespraak aan de Stanford University publiekelijk klimaatverandering te erkennen. Terwijl BP zich terugtrok uit de Global Climate Coalition en zichzelf omdoopte tot \u201eBeyond Petroleum\u201c, voerde het bedrijf tegelijkertijd een strategie om de klimaatwetenschap zo te sturen dat deze aansloot bij het voortdurende verbruik van fossiele brandstoffen. In plaats van op te roepen tot een drastische vermindering van het olieverbruik, legde Browne de nadruk op effici\u00ebntieverbeteringen en technologie voor koolstofafvang.<\/p>\n\n\n\n

Deze aanpak weerspiegelde bredere inspanningen binnen de sector. In 1998 had het American Petroleum Institute al een communicatieplan opgesteld om relaties op te bouwen met wetenschappers die standpunten innamen die gunstig waren voor de sector. In 1999 begon Bernie Bulkin, hoofdwetenschapper bij BP, academische onderzoeksprogramma\u2019s te zoeken die aansloten bij koolstofafvang en -opslag (CCS), een technologie die in theorie het voortgezette gebruik van fossiele brandstoffen mogelijk zou maken terwijl CO\u2082-uitstoot ondergronds wordt opgeslagen.<\/p>\n\n\n\n

Bulkin koos Princeton University uit voor een belangrijk samenwerkingsverband, onder de indruk van de visie van professor Robert Socolow, die de energie-uitdagingen in kaart bracht zonder te eisen dat fossiele brandstoffen volledig zouden worden afgeschaft. In juni 2000 zegde BP ongeveer 15 miljoen dollar toe over een periode van tien jaar om het Carbon Mitigation Initiative (CMI) op te richten, waarbij Ford Motor Company nog eens 5 miljoen dollar bijdroeg. Hoewel het contract ogenschijnlijk de academische onafhankelijkheid beschermde, bleek uit interne documenten dat het initiatief was opgezet als \u201eeen plek om invloed uit te oefenen\u201c om de onderzoeksprioriteiten van de overheid mee te helpen bepalen. Tijdens de startbijeenkomst in het huis van de rector van Princeton werkten BP-functionarissen actief samen met wetenschappers om de onderzoeksfocus te sturen \u2013 wat een samenwerking onthulde die veel verder ging dan de gebruikelijke academische sponsoring.<\/p>\n\n\n\n

Een voorbeeld: 12<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

\n

Dat najaar [2003] reisde Pacala naar Londen om het raamwerk rechtstreeks aan Browne te presenteren. Tijdens de bijeenkomst op het hoofdkantoor van BP in Westminster stelde Browne voor om de \u2018slices\u2019 voortaan \u2018wedges\u2019 te noemen. \u201cWe dachten zoiets als: \u2018Ja, wat jij maar wilt\u2019,\u201d herinnert Pacala zich. \u201c\u2018Jij betaalt de rekeningen, maat.\u2019\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Deze regeling illustreerde hoe oliemaatschappijen koolstofafvangtechnologie wilden positioneren als een overbrugging, waardoor belangen van de fossiele brandstoffenindustrie centraal konden blijven staan in klimaatoplossingen.<\/p>\n\n\n\n

Hier een paar voorbeelden van de intensiteit van de samenwerking tussen de auteurs van het \u2018Wedges\u2019-artikel en de Britse oliemaatschappij BP. (Opmerking: Browne is de CEO van BP John Browne en Chris Mottershead is klimaatadviseur bij BP.)<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Maddie Stone en haar medeonderzoekers ontdekten een conceptversie van het artikel waaruit bleek dat BP probeerde twijfel te zaaien over de legitimiteit van fundamentele klimaatwetenschap. Daarin werd die wetenschap omschreven als \u201evoorlopig\u201c en werd toegevoegd dat \u201eer nog grote onzekerheden bestaan\u201c. Deze passages haalden de definitieve versie niet. Dat zou het artikel waarschijnlijk ongeschikt hebben gemaakt voor publicatie in Science<\/em>. Toch vertoont het artikel elders duidelijk de vingerafdruk van BP, met name in de term \u2018Wedges\u2019, die door Browne zelf werd voorgesteld.<\/p>\n\n\n\n

Pacala gaf toe dat er altijd risico\u2019s zijn als je dicht bij de industrie staat, maar zei dat medewerkers van BP geen invloed had op de resultaten. In plaats daarvan dachten de onderzoekers dat ze BP hielpen zich voor te bereiden op klimaatverandering, wat volgens Pacala een goede zaak was. 12<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Zo\u2019n mate van afstemming is hoogst ongebruikelijk voor een belangrijk wetenschappelijk artikel over klimaatverandering. Benjamin Franta, hoogleraar klimaatgeschillen aan de Universiteit van Oxford, zei dat de relatie \u201ehaaks staat op het idee van academische onafhankelijkheid\u201c. Zijn collega uit Princeton, Michael Oppenheimer, was het ermee eens dat Mottersheads aanhoudende feedback op wetenschappelijke idee\u00ebn \u201ete ver gaat\u201c en \u201eonaanvaardbaar\u201c is.<\/p>\n\n\n\n

Dit soort initiatieven zijn een belangrijk onderdeel van de bredere strategie om de acceptatie van fossiele brandstoffen als essentieel onderdeel van de energietransitie te bevorderen. In Europa hebben bedrijven in fossiele brandstoffen veel belangen bij het transitiebeleid. Uit een artikel in The Guardian uit 2025 13<\/a><\/sup> bleek dat Europese \u201egroene\u201c beleggingsfondsen voor 33 miljard dollar aan beleggingen hebben in grote olie- en gasbedrijven. In een reactie zei Richard Heede van het Climate Accountability Institute: 14<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n

\n

\u201cHet is ronduit duivels dat banken en vermogensbeheerders miljarden investeren in grote fossiele-brandstofbedrijven onder het mom van \u2018groen beleggen\u2019, terwijl we juist de investeringen moeten versnellen in koolstofvrije en koolstofarme energie, in koolstofeffici\u00ebntie en in technologie\u00ebn voor koolstofverwijdering.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n

\n
\"\"
Afbeelding met dank aan Guardian News & Media Ltd. <\/em>13<\/a><\/sup><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

\u201c\u2018Wedges\u2019 werden al snel onderdeel van de tijdgeest\u201d, schrijven Stone et al. Al Gore sloot zijn film \u2018An Inconvenient Truth<\/em>\u2019 af met een optimistische noot. \u201cAmerikanen hoeven niet te wanhopen, zei hij, want \u2018we weten al alles wat we moeten weten om dit probleem effectief aan te pakken.\u2019 Terwijl hij sprak, verschenen achter hem op een scherm de openingswoorden van het artikel van Socolow en Pacala \u2013 precies dezelfde woorden die Mottershead had voorgesteld om bovenaan te zetten.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cIn 2006 schreven Pacala en Socolow er een populair artikel over voor Scientific American<\/em>. BP sloot zich daarbij aan en plaatste een paginagrote advertentie. In 2007 bracht Princeton een online \u2018Wedges\u2019-spel uit, waarvoor Pacala in zijn garage een prototype had gebouwd van houten planken. Middelbare scholieren, bedrijfsleiders en beleidsmakers speelden het. Universiteitsprofessoren verwerkten het klimaatplan van Princeton in hun lessen door het hele land. Geoffrey Supran, een expert op het gebied van klimaatdesinformatie aan de Universiteit van Miami, zegt dat het artikel \u2018verplichte lectuur\u2019 was toen hij nog een masterstudent was aan het MIT.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Wetenschappelijke kritiek en gevolgen<\/h2>\n\n\n\n

Hoewel het \u2018Wedges\u2019-artikel erg invloedrijk was, met name bij beleidsmakers wereldwijd, werd het vanaf het begin bekritiseerd door hun wetenschappelijke collega\u2019s.<\/p>\n\n\n\n

Vroege kritiek op het \u2018Stabilization Wedges\u2019-artikel van Pacala en Socolow uit 2004 richtte zich op een aantal belangrijke beperkingen:<\/p>\n\n\n\n